DOSSIER WPATH FILES · BELANGEN
Onthullingen over belangenverstrengeling
Een richtlijn-organisatie die in zijn eigen aanbevelingen verdient.
Wat de bron toont
De WPATH Files documenteren dat meerdere SOC8-auteurs commerciele relaties hadden met farmaceutische bedrijven (AbbVie, Endo) die GnRH-agonisten of testosteron-preparaten verkopen, en met chirurgische klinieken die de procedures uitvoeren die SOC8 aanbeveelt. Het Files-rapport geeft per auteur een overzicht van inkomstenbronnen.
Disclosure-tekortkomingen
SOC8 vermeldt belangenverstrengelingen in een algemene disclosure-bijlage, zonder kwantificering, zonder recusal-procedures, en zonder publicatie van honoraria. Dit voldoet niet aan de GRADE-standaard die voor andere medische richtlijnen geldt. Bij richtlijnen voor bijvoorbeeld diabetes of cardiologie zou een dergelijke disclosure-aanpak tot afkeuring leiden.
Farmaceutische sponsoring van WPATH
WPATH ontvangt sponsoring van farmaceutische bedrijven, advocacy-organisaties en activistische fondsen. De WPATH Files tonen dat dit niet als incidenteel maar als structureel financieringsmodel functioneert. Een organisatie die haar inkomsten direct gekoppeld heeft aan het uitbreiden van de markt voor haar protocol-aanbevelingen, kan moeilijk als onafhankelijk gelden.
Cross-promotie chirurg-richtlijn
Verschillende chirurgen die SOC8 mede-schreven, opereren in privé-klinieken die de aanbevolen procedures uitvoeren. Het schrappen van SOC7-drempels (tweede oordeel, real-life-experience) verkort de pre-operatieve termijn — wat de doorstroom in deze klinieken verhoogt. Dat dit een commercieel effect heeft, wordt in SOC8 niet besproken.
Implicaties
Voor zorgverzekeraars en regulatoren is de combinatie van zwakke evidentie, dunne disclosure en directe financiele belangen voldoende reden om SOC8 niet zonder meer als basis voor vergoedingsbeleid te accepteren. De Cass Review komt tot dezelfde conclusie.
Zie ook: conflicts of interest board, WPATH-financiering. Extern: WPATH Files report.