ALTERNATIEF VOOR SOC8 · AANPAK
Watchful waiting
Tijd, begeleiding en ruimte voor natuurlijke desistance.
Wat watchful waiting is
Watchful waiting is een actieve, niet-affirmatieve benadering voor kinderen met genderdysforie. De clinicus volgt het kind nauwgezet, biedt steun, exploreert de klacht, en stelt medicalisering of sociale transitie uit tot na de puberteit. De gedachte: bij prepuberale kinderen verdwijnen dysfore gevoelens in 60-90% van de gevallen (Steensma 2013; Singh 2021; Drummond 2008). De praktijk is decennialang in Nederland de eerste lijn geweest tot de SOC7/SOC8-tijd.
Verschil met WPATH SOC8
Tijdspad. Watchful waiting: jaren. SOC8: snel pad naar sociale en medische transitie.
Desistance. Watchful waiting: erkent natuurlijke desistance. SOC8 schrapte het concept grotendeels in de hoofdtekst.
Sociale transitie. Watchful waiting: terughoudend, want sociale transitie verkleint kans op desistance. SOC8: faciliteert sociale transitie vroeg.
Steensma-data
Thomas Steensma (Amsterdam UMC) publiceerde in 2013 een follow-upstudie waaruit bleek dat 60-90% van de prepuberale kinderen met dysforie het na de puberteit niet meer had. Dat percentage geldt als baseline. SOC8 verwijst niet naar dit cijfer in de hoofdaanbevelingen voor kinderen.
Relevantie voor Nederland
Het oorspronkelijke "Dutch protocol" was in essentie watchful waiting plus selectieve medicalisering vanaf puberteit. Vanaf 2010-2018 verschoof de praktijk naar de affirmatieve route. Een terugkeer naar watchful waiting wordt door SBU, COHERE en Cass aanbevolen. Zie desistance respecteren en sociale transitie reversibel.
Bron
Steensma, T. D. et al. (2013). Factors associated with desistence and persistence of childhood gender dysphoria. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov.