Vol. 1 · 2026 · Kritisch initiatief

KRITIEK

Conflicts of interest in het WPATH-bestuur

Een richtlijn die de markt voor zijn eigen bestuursleden vergroot, is geen klinische standaard. WPATH-bestuurders schrijven hormonen voor, voeren mastectomieen en vaginoplastieken uit, en runnen private gender clinics. De richtlijn die zij schrijven, garandeert hun caseload.

Het structurele probleem

Een medische richtlijn hoort opgesteld te worden door professionals die niet direct verdienen aan de aanbevelingen die ze opschrijven. NICE, het Cochrane-collectief en de Cass Review hanteren strakke regels: belangenconflicten worden vooraf gedeclareerd, deelnemers met directe financiele belangen worden uitgesloten of beperkt. Bij WPATH is het omgekeerde de norm: SOC8 is geschreven door de mensen die er klinisch en financieel het meeste profijt van hebben.

Voorbeelden

Chirurgen in de richtlijngroep: auteurs van het Surgery-hoofdstuk van SOC8 voeren zelf de operaties uit waarvoor zij de indicatie schrijven. De drempels voor chirurgie in SOC8 zijn aanzienlijk lager dan in SOC7 — wat de patientenstroom naar private klinieken vergroot.

Voorschrijvers in de Endocrine-tak: auteurs van de hormoonhoofdstukken werken doorgaans in klinieken die hormoontherapie als hoofdactiviteit hebben. Zonder SOC8-erkenning zou voor sommige interventies, zoals off-label gebruik bij minderjarigen, geen verzekeringsgrond bestaan.

Private clinic-eigenaren: sommige auteurs en bestuursleden werken in of leiden commerciële genderklinieken. Een verruimde richtlijn is in directe zin omzetverhogend.

Wat WPATH zelf publiceert

SOC8 meldt alleen dat de belangenconflicten zijn beoordeeld en dat geen ervan "significant" werd geacht. Dat oordeel is zelfgerapporteerd, niet onafhankelijk geverifieerd, en bevat geen kwantificering van de financiele waarde van die belangen. Bovendien zijn declaraties geen oplossing — als alle leden van een schrijfgroep hetzelfde belang hebben, levert het declareren ervan geen correctie op.

Wat dit betekent

SOC8 mist de externe correctie die noodzakelijk is bij financiele en klinische verstrengeling. De Cass Review werd juist daarom geleid door een onafhankelijke kinderarts zonder betrokkenheid bij genderzorg, in plaats van door de praktiserende genderkliniek zelf. WPATH zou dat model moeten kopieren — wat ze tot op heden niet doen.

Externe bron: Environmental Progress, WPATH Files (2024).