SOC8 Hormone Therapy

Wat de richtlijn stelt

Het Hormone Therapy-hoofdstuk beveelt feminiseerende hormonen (oestradiol, anti-androgenen) en masculiniseerende hormonen (testosteron) aan, inclusief streefspiegels en monitoring-schemas. SOC8 reduceert de eis tot een verklaring van persistente genderdysforie en informed consent; eerdere SOC7-eisen zoals minimumduur psychotherapie zijn geschrapt.

Voor adolescenten verwijst het hoofdstuk naar het Adolescent-chapter, dat hormoonbehandeling vanaf "Tanner 2-3" toelaat, in praktijk vanaf circa 12 jaar.

Off-label en farmaco-juridisch

De EMA en FDA hebben geen geregistreerde indicatie "gender dysphoria" voor estradiol, cyproteronacetaat, testosteron of GnRH-agonisten. Het hele Hormone Therapy-protocol is off-label. SOC8 vermeldt dit ergens in het hoofdstuk, maar zonder uit te leggen wat dit betekent voor patient-informatie, aansprakelijkheid en monitoring-strengheid. Off-label voorschrijven is wettelijk toegestaan maar legt de bewijslast bij de voorschrijvende clinicus.

Risicos onderbelicht

Bekende risicos van cross-sex hormonen: veneuze trombo-embolie bij oestrogeen, polycythemie en lever-enzymverstoring bij testosteron, cardiovasculaire morbiditeit, mogelijk verhoogd risico op meningeoom bij cyproteron, infertiliteit, mogelijk verhoogd risico op hormoon-gerelateerde maligniteiten bij langdurig gebruik. SOC8 noemt deze risicos maar kwantificeert ze niet en stelt geen monitoring-frequentie verplicht.

WPATH Files-transcripten tonen interne erkenning dat informed consent in de praktijk niet werkt: clinici geven aan dat patienten de risicos onderschatten en dat de tijd voor uitleg te kort is. Dit thema komt niet voor in het hoofdstuk.

Onomkeerbaarheid

Stem-verlaging, gezichtshaargroei en clitorishypertrofie door testosteron zijn onomkeerbaar. Borstgroei door oestrogeen is grotendeels onomkeerbaar. SOC8 noemt onomkeerbaarheid wel maar verwerkt deze niet in de besluitvormingsprocedure: er is geen verplichte wachttijd, geen verplicht tweede oordeel, geen verplichte fertiliteitsdiscussie met partner.

Cass-kritiek

De Cass Review (2024) concludeert dat de evidentie voor effectiviteit van cross-sex hormonen bij adolescenten "remarkably weak" is. Britse NHS beperkt sindsdien hormoonbehandeling tot onderzoeksprotocollen. SOC8 erkent deze kritiek niet en is uitgebracht voor de Cass-bevindingen — een update is niet aangekondigd.

Zie ook: zwakke evidence base, zonder-medicatie route. Extern: Cass Final Report.