Vol. 1 · 2026 · Kritisch initiatief

KRITIEK

Leeftijdsgrenzen geschrapt uit SOC8

In de conceptversie van SOC8 stonden minimumleeftijden voor puberteitsremmers, hormonen en chirurgie. In de eindversie zijn ze verdwenen. De verklaring daarvoor is geen wetenschappelijke; het is politieke druk vanuit de Amerikaanse regering.

De conceptversie

In de openbaar gemaakte conceptversie van SOC8 (december 2021) stonden onder andere: puberteitsremmers vanaf 9 jaar (na Tannerstadium 2), hormonen vanaf 14, mastectomie vanaf 15, hysterectomie en vaginoplastiek vanaf 17. Phalloplastiek vanaf 17. Deze cijfers stonden in de versie die ter consultatie naar de leden van WPATH ging.

De Levine-brief

In 2022 stuurde Rachel Levine, Assistant Secretary for Health van het Amerikaanse ministerie van volksgezondheid, een brief aan WPATH. De inhoud werd openbaar in Boe v. Marshall (Alabama, 2023): Levine drong erop aan de leeftijdsgrenzen te verwijderen omdat ze door staten zoals Alabama als bewijs werden gebruikt om wetten tegen jeugdtransitie te schrijven.

WPATH heeft daarop de leeftijdsgrenzen uit de eindversie verwijderd. Dat is geen klinisch besluit. Het is een politieke aanpassing aan een belang van de Amerikaanse regering.

Wat staat er nu wel

SOC8-hoofdstuk Adolescent stelt dat behandelaars "samen met het kind en de ouders" moeten beslissen, zonder bindende leeftijd. In de praktijk werkt dat als affirmation-only: een afwijzing op grond van leeftijd is niet langer in lijn met de richtlijn. De feitelijke ondergrens hangt af van de individuele kliniek.

Wat dit betekent

Een richtlijn die zijn leeftijdsgrenzen schrapt onder politieke druk is geen wetenschappelijke richtlijn. De evidence-base waar de leeftijden ooit op rustten is in 2022 niet plotseling sterker geworden. Wat veranderd is, is de politieke wenselijkheid van die grenzen in de Verenigde Staten.

Gevolg voor Nederland

Nederlandse klinieken die SOC8 volgen, hanteren een richtlijn waaruit de bovengenoemde grenzen zijn weggehaald. Zie het kernprobleem van SOC8 voor de bredere context.

Externe bron: Environmental Progress, WPATH Files (2024); getuigenissen Boe v. Marshall.