Hoofdauteur WPATH-richtlijn erkende onder ede: 'de meeste' opstellers hadden een belangenconflict

Toen Eli Coleman, hoofdauteur en proceschair van WPATH's Standards of Care versie 8 (SOC8), in mei 2024 onder ede werd ondervraagd in de zaak Boe v. Marshall, kreeg hij een simpele vraag: hadden de meeste mensen die aan SOC8 meeschreven een persoonlijk belang bij de uitkomst? Coleman antwoordde bevestigend. Journalist Leor Sapir beschreef de deposition in City Journal, op basis van de ontzegelde rechtbankstukken; de kernclaim werd bevestigd door Laurel Duggan in UnHerd.

Wat Coleman precies toegaf

Coleman bevestigde dat “de meeste” deelnemers aan het SOC8-proces financiële en/of niet-financiële belangenconflicten hadden. Volgens Sapir voegde hij daar meteen een eigen, ongecontroleerde inschatting aan toe: hijzelf en zijn medevoorzitters achtten die conflicten niet “significant” of “consequential” genoeg om ze in de gepubliceerde richtlijn te vermelden. Die afweging maakte Coleman zelf, over zijn eigen commissie — een cirkelredenering die precies is wat onafhankelijke belangenverstrengeling-toetsing hoort te voorkomen.

Twee auteurs met een eigen belang in de uitkomst

Sapir noemt twee concrete namen. Dan Karasic, psychiater en voorzitter van het hoofdstuk over geestelijke gezondheid, trad al op als betaald deskundige getuige in Amerikaanse rechtszaken over genderzorg vóórdat hij voor SOC8 werd geselecteerd — een directe financiële stake bij de uitkomst van de richtlijn die zijn eigen getuigenverklaringen zou moeten onderbouwen. Coleman bevestigde dat Karasic tijdens het schrijfproces aandrong op een “medical necessity”-verklaring in SOC8, een formulering met rechtstreekse gevolgen voor verzekeringsdekking en rechtszaken. Loren Schechter, chirurg en co-voorzitter van het chirurgiehoofdstuk (en medeauteur van het hoofdstuk over non-binaire zorg), was eveneens betaald deskundige getuige in gendermedische rechtszaken en verdient bovendien zelf inkomen uit de operaties die hij mee aanbeval. Geen van beide belangen werd vermeld in de gepubliceerde SOC8.

Fileren: de volgorde die het probleem blootlegt

Het meest onthullende detail zit niet in de individuele belangen, maar in de procedure. De SOC8-commissieleden werden geselecteerd in 2017 en 2018 — de formulieren waarmee zij hun belangenconflicten moesten melden waren pas eind 2018 verplicht, ná die selectie. Karen Robinson, de methodoloog die WPATH adviseerde, waarschuwde volgens Sapir dat belangenmelding vóór de selectie van commissieleden hoort te gebeuren, en stelde vast dat die volgorde “hier niet is gevolgd”. Met andere woorden: WPATH wist pas wie welke belangen had nadat de mensen met die belangen al aan het schrijven waren. Dat is geen slordigheid in de kantlijn — het is de reden waarom een systeem van toetsing vooraf bestaat, en precies het onderdeel dat hier ontbrak.

Wat vaststaat en wat wij daaruit afleiden

Vaststaand, op basis van Colemans eigen verklaring onder ede: de meerderheid van de SOC8-auteurs had een belangenconflict, twee specifieke hoofdstukauteurs waren tegelijk betaalde procesgetuigen met een direct financieel belang bij de conclusies van hun eigen hoofdstuk, en de interne procedure voor belangenmelding kwam te laat om nog invloed te hebben op wie er meeschreef. Wat wij daaraan toevoegen is een conclusie, geen citaat van Coleman: een richtlijn die wereldwijd als medische consensus wordt gepresenteerd, kan niet tegelijk bogen op onafhankelijkheid en op auteurs die zelf bepalen of hun eigen belangen “significant” genoeg zijn om te melden.

Waarom dit nu meespeelt

Deze deposition dateert uit 2024, maar het bewijsmateriaal eruit blijft de basis vormen voor de documentenstroom waarmee WPATH nu, in de lopende FTC-rechtszaak over misleidende claims aan ouders, moet verklaren waarom de eigen richtlijn plotseling “slechts een mening” zou zijn. Het patroon van niet-gemelde belangen aan de top van de organisatie is bovendien niet incidenteel: eerder verklaarde WPATH-voorzitter Marci Bowers onder ede dat haar jaarinkomen uit genderchirurgie boven 1 miljoen dollar ligt, terwijl een profiel van het WPATH-bestuur laat zien hoe bestuursleden de richtlijn schrijven én de klinieken runnen die er zelf onder vallen.

Wat dit betekent voor informed consent

Voor ouders, patiënten en verwijzers die vertrouwen op SOC8 als wetenschappelijke standaard is dit meer dan een juridisch detail. Een richtlijn waarvan de hoofdauteur zelf erkent dat de meerderheid van de opstellers een persoonlijk belang had — gecombineerd met een meldingsprocedure die te laat kwam om iets te veranderen — kan niet zonder voorbehoud als neutrale, onafhankelijke consensus worden gepresenteerd. Volledige informed consent vereist dat die belangen en de gebrekkige toetsing ervan expliciet worden benoemd, niet weggelaten omdat de auteurs zelf oordeelden dat het niet nodig was.